Klei duah prăk kơ mnuih đuĕ
Phung Montagnard amâo dưi wĭt kơ Ala Čar Dap Kngư ôh. Tơdah diñu wĭt, phung kiă kriê čar Việt Nam srăng ktư̆ juă diñu hŏng klei hgăm. Diñu kbiă mơ̆ng Ala Čar Dap Kngư kyuadah...
Klei hmei duah prăk kơ mnuih đuĕ pŏk leh. Grăp klei myơr đru sa găp djuê đuĕ leh mơ̆ng čar dap kngư lŏ mphŭn mrâo.
Myơr đru ară anei


Arăng iêô msĕ mơh Van Kieu. Čư̆ ti Quang Tri jŭm dar Khe Sanh, leh anăn gah yŭ găn čư̆ truh hlăm čar Lao.
Lăn dap A Luoi gah yŭ Hue, leh anăn găn knông truh hlăm Salavan gah dhŭng čar Lao.
Čư̆ gah yŭ Hue, riêng gah phung Ta-Oi leh anăn phung Katu.
Sa phung ƀuôn sang čar dap kngư điêt hlăm čư̆ ti krah phung Pacoh leh anăn phung Katu.
Čư̆ gah yŭ Da Nang leh anăn Quang Ngai, leh anăn găn čư̆ truh gah dhŭng čar Lao, anôk phung Dega jing găp djuê msĕ mơh dôk.
Arăng čih msĕ mơh Gie-Trieng. Čư̆ gah dưr Kon Tum jŭm dar Dak Glei, leh anăn găn knông truh hlăm čar Lao.
Čư̆ gah yŭ Quang Ngai jŭm dar Tra Bong, dlăng trŭn phă hang ksĭ.
Čư̆ gah dưr Kon Tum, anôk phung Prăng mphŭn nao duah dlăng čar hmei hlăm thŭn 1876, leh anăn phung hưn klei mrâo mrang jăk pŏk sa anôk bruă ti krah čar dap kngư.
Phung tue truhSa djuê điêt dôk ti krah phung Bahnar leh anăn phung Sedang jŭm dar Kon Tum, mâo klei blŭ giăm hŏng klei blŭ dua djuê anăn.
Lăn knông gah yŭ Kon Tum, anôk Việt Nam, čar Lao leh anăn čar Kur bi tuôm, leh anăn truh hlăm Attapeu ti čar Lao.
Djuê prŏng hĭn hlăm phung čar dap kngư, ti lăn dap kngư Pleiku leh anăn gah yŭ găn knông truh hlăm Ratanakiri. Ja hlăm BAJARAKA: arăng ba phung mdơ̆ng klei bi kdơ̆ng anăn hriê dôk ti anei, leh anăn ti anei lu hĭn phung hlăk ai mŭt hlăm klei bi kdơ̆ng.
Klei bi kdơ̆ng BAJARAKAJŭm dar Kon Tum leh anăn gah ngŏ phă An Khe, anôk grăp ƀuôn dôk jŭm dar rong, sang mbĭt ƀuôn dlông. Ba hlăm BAJARAKA.
Dlăng lu hĭnČư̆ ti Ratanakiri gah dưr ngŏ čar Kur, riêng gah phung Tampuan leh anăn phung Brao.
Arăng iêô msĕ mơh Cham Hroi. Čư̆ gah yŭ Phu Yen leh anăn Binh Dinh, phung čar dap kngư mâo klei blŭ giăm hŏng klei Cham.
Ratanakiri gah dưr ngŏ čar Kur, jŭm dar ênao Yeak Laom ti kŏ čư̆, anôk yuôm bhăn kơ diñu.
Kmrơ̆ng gah dưr Ratanakiri ti hang êa krông Sesan leh anăn Sekong, leh anăn găn knông truh hlăm Attapeu ti čar Lao.
Phung ƀuôn sang ti lăn dap kngư Darlac, arăng iêô msĕ mơh Ede. Phung Prăng mdơ̆ng phung kiă kriê Dega tal êlâo ti anei hlăm thŭn 1899, leh anăn BAJARAKA mphŭn ti Buon Ale A.
Dlăng lu hĭnTi dua gah knông gah dưr Saigon leh anăn gah yŭ truh gah ngŏ Kratie, sa hlăm phung djuê knông khăt lăn diñu.
Arăng iêô msĕ mơh Mnong. Lăn dap kngư gah dhŭng hlăm čar hmei, ti krah Darlac leh anăn knông čar Kur, leh anăn găn knông anăn truh hlăm Mondulkiri.
Sa kdrêč djuê Stieng, jing ayŏng adei giăm hŏng phung Stieng gah ngŏ Kratie.
Djuê msĕ anăn ti gah knông čar Kur, ti Mondulkiri, arăng iêô msĕ mơh Pnong. Lu phung Dega ti anei arăng suôt nao gah yŭ ƀiă ƀiă.
Čư̆ ti tluôn Nha Trang leh anăn Phan Rang. Klei blŭ diñu giăm hŏng klei Cham, leh anăn diñu jing sa hlăm phung čar dap kngư dôk gah dhŭng hĭn.
Lăn dap kngư Lang Biang jŭm dar Dalat. Ka hlăm BAJARAKA, leh anăn hlăm thŭn 1958 arăng mă phung khua BAJARAKA leh anăn krư̆ diñu hlăm sang krư̆ ti gŭ lăn ti Dalat.
Dlăng lu hĭnLăn dap ti krah Dalat leh anăn Phan Rang, jŭm dar Don Duong. Riêng gah phung Koho, diñu blŭ sa klei blŭ giăm hŏng klei Cham.
Ti hang êa krông Dong Nai jŭm dar Bao Loc, gah dhŭng phung Koho, phung jing ayŏng adei giăm hŏng diñu.
Hang ksĭ jŭm dar Phan Rang leh anăn Phan Thiet, anak čô ƀuôn ala mtao Champa. Hlăm FULRO, phung Cham leh anăn phung čar dap kngư dôk kjăp mbĭt.
Arăng iêô msĕ mơh Chrau. Kmrơ̆ng ti Dong Nai jŭm dar Xuan Loc, ti knhal gah dhŭng čar dap kngư.
Amâo ƀuh klei ih duah ôh.
Arăng mĭn mâo 3 truh 3.5 êtuh klăk čô hlăm ênuk phung Prăng kiă kriê.
Mơ̆ng phung Bahnar, Jrai leh anăn Êđê truh kơ phung Sedang, Mnong leh anăn Stieng.
Ăt dôk hlăm Ala Čar Dap Kngư.
Ƀuôn hmei dôk ti anei sui êlâo kơ jih jang knông ară anei.
01 Êlâo kơ thŭn 1800 Lu hĭn kơ dua êbâo thŭn hmei ngă hma, hiu dliê, hiu čhưn leh anăn kkuh mpŭ tui si klei bhiăn hmei pô. Hlăk êlâo phung ƀuôn sang hmei dôk ti lu hĭn lăn gah dhŭng Indochina, tơl arăng čhiăo mă hang ksĭ leh anăn hmei nao dôk mbĭt hŏng phung dôk ti čư̆.
Klei hdĭp êđăp ênang
02 1815 truh 1899 Phung hưn klei mrâo mrang jăk truh kơ Kontum, leh anăn mơ̆ng thŭn 1876 phung Prăng nao duah dlăng lăn hmei. Hlăm thŭn 1899 diñu mdơ̆ng sa phung kiă kriê Dega kiă kriê pô ti Darlac, hlăm lăn phung Êđê.
Tŭ phung tue
03 Mlan Êma 27, 1946 Čar Prăng mdơ̆ng sa phung kiă kriê čar federal kơ phung djuê Montagnard gah dhŭng Indochina: Pays Montagnard du Sud-Indochinois. Phung ƀuôn sang hmei bŏ hŏng klei čang hmăng.
Phung kiă kriê čar Dega
04 1950 truh 1951 Čar dap kngư jing Crown Domain ti gŭ Bao Dai, mâo sa hră bhiăn ƀuăn brei hmei čăt êngiê tui si klei bhiăn hmei pô. Arăng amâo tuôm êmuh kơ hmei ôh.
Dlăng lu hĭn
05 1954 truh 1957 Arăng mbha Việt Nam ti parallel tal 17. Khua Prŏng Ngo Dinh Diem mă čar hmei bi mŭt hlăm Việt Nam Gah Dhŭng, iêô hmei phung djuê ƀiă hlăm čar hmei pô, leh anăn ba 850,000 čô mnuih mơ̆ng gah dưr hriê dôk ti krah čar hmei.
Arăng suôt hmei mơ̆ng lăn hmei
06 1957 truh 1964 Phung khua hlăk ai brei anăn klei bi kdơ̆ng tui anăn phung Bahnar, Jrai, Êđê leh anăn Kaho. Leh klei bi kƀĭn bi kdơ̆ng hlăm Mlan Dua Păn 1958, arăng krư̆ phung khua ñu, mâo Y-Bham Enuol mơh, truh kơ thŭn 1964.
Klei bi kdơ̆ng BAJARAKA
07 1975 truh kơ ară anei Phung kiă kriê čar ti Hanoi mă čar dap kngư kiă kriê leh anăn ăt yua hdră msĕ. Phung Dega ăt bi blah kơ Čar Montagnard ti Dhŭng Indochina, leh anăn kơ đa đa êtuh êbâo čô phung ƀuôn sang hmei ăt dôk ti anăn.
Si phung hmei djiêHmei jing phung Dega. Čar Montagnard ti Dhŭng Indochina jing čar hmei, leh anăn hmei amâo tuôm lui ñu ôh.
Êjai phung Prăng kiă kriê, arăng mĭn phung Dega mâo 3 truh 3.5 êtuh klăk čô. Klei bi blah, leh anăn klei kiă kriê phung čhiăo mă čar hmei, lui knŏng đa đa êtuh êbâo čô hlăm čar dap kngư.
Si phung hmei djiêPhung Prăng iêô hmei Montagnards, phung mnuih čư̆, kyuadah lu êtuh thŭn arăng suôt hmei mơ̆ng hang ksĭ nao kơ čư̆.
Hmei ba klei akâo kơ Čar Montagnard, leh anăn klei hưn mơ̆ng phung ƀuôn sang Dega, kơ phung kiă kriê čar, knơng klei dưi mnuih leh anăn phung čih klei hưn mthâo.
Klei hưn mthâo mrâo hĭn
Klei tông čing, klei mñam čhiăm leh anăn lu klei blŭ hmei, jao mơ̆ng ênuk anei kơ ênuk êdei.
Klei bhiăn djuê Dega
Găp djuê đuĕ leh mơ̆ng čar dap kngư mâo klei đru čiăng lŏ mdơ̆ng klei hdĭp diñu kbưi mơ̆ng čar diñu.
Đru sa găp djuê
Klei bi kƀĭn prŏng, klei bi kƀĭn bi trông čhai leh anăn klei kkuh mpŭ brei găp djuê Dega ăt bi mguôp ti grăp anôk diñu dôk.
Dlăng klei bi kƀĭn hmeiPhung khua mduôn yăl kơ phung hlăk ai kơ čar hmei luč leh, čiăng kơ diñu thâo anôk diñu hriê mơ̆ng leh anăn klei hmei bi blah kơ ñu.
Dlăng klei yăl dliê hmei
Phung Montagnard amâo dưi wĭt kơ Ala Čar Dap Kngư ôh. Tơdah diñu wĭt, phung kiă kriê čar Việt Nam srăng ktư̆ juă diñu hŏng klei hgăm. Diñu kbiă mơ̆ng Ala Čar Dap Kngư kyuadah...
Mă klei hưn mthâo mơ̆ng čar dap kngư leh anăn mơ̆ng phung ƀuôn sang hmei hlăm email ih.
Čih anănBi tuôm hŏng hmei ti sa klei bi kƀĭn prŏng, sa klei bi kƀĭn bi trông čhai amâodah sa klei kkuh mpŭ.
Dlăng klei bi kƀĭnĐru găp djuê mnuih đuĕ lŏ mdơ̆ng klei hdĭp, leh anăn brei arăng ăt hmư̆ klei phung Dega akâo.
Hdră myơr đruPowered by WBAMS